Kurul kararı · 2023/İK-BTD/43

Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi

Kurum
BTK
Karar tarihi
24.01.2023
Karar no
2023/İK-BTD/43
BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 24.01.2023 Karar Sayısı : 2023/İK-BTD/43 Gündem Konusu : Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi KARAR : Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir. ESHS’lerin yayınladıkları nitelikli elektronik mühür sertifikalarının birbiriyle uyumlu olması, birlikte çalışabilirliğin sağlanabilmesi ve Ülkemizde elektronik mühür kullanımında uygulamalarda yaşanabilecek uyum problemlerinin engellenebilmesi amacıyla “Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi” hazırlanmıştır. ESHS’lerin nitelikli elektronik mühür sertifikası, SİL ve OCSP istek/cevap mesajlarını “Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi”ne uygun yayımlamaları hususunda Kurul Kararı alınması ve söz konusu Kurul Kararı ve ekinin Kurum internet sayfasında yayınlanarak kamuoyuna duyurulması hususlarına karar verilmiştir. 1/1 NİTELİKLİ ELEKTRONİK MÜHÜR SERTİFİKA, SİL VE OCSP İSTEK/CEVAP MESAJLARI PROFİLLERİ Sürüm 1.0 Ocak 2023 İÇİNDEKİLER 1. Amaç ve Kapsam ...........................................................................................................4 2. Dayanak .........................................................................................................................4 3. Tanımlar ve Kısaltmalar ..............................................................................................5 4. Sertifika Profili ..............................................................................................................5 4.1 Zorunlu Sertifika Alanları .......................................................................................... 5 4.1.1 Genel kurallar ..................................................................................................... 6 4.1.2 Geçerlilik (Validity) Alanı ................................................................................. 6 4.1.3 Yayımcı (Issuer) Alanı ....................................................................................... 6 4.1.4 Özne (Subject) Alanı .......................................................................................... 6 4.1.5 Açık Anahtar (Public Key) Alanı ....................................................................... 7 4.2 Eklentiler .................................................................................................................... 7 4.2.1 Yetkili Anahtarı Tanımlayıcısı (Authority Key Identifier) ve Özne Anahtarı Tanımlayıcısı (Subject Key Identifier) Eklentileri ......................................................... 7 4.2.2 Anahtar Kullanımı (Key Usage) Eklentisi ......................................................... 7 4.2.3 Sertifika İlkeleri (Certificate Policies) Eklentisi ................................................ 7 4.2.4 Temel Kısıtlar (Basic Constraints) Eklentisi ...................................................... 7 4.2.5 Genişletilmiş Anahtar Kullanımı (Extended Key Usage) Eklentisi ................... 8 4.2.6 Özne Alternatif Adı (Subject Alternative Name) Eklentisi ................................ 8 4.2.7 Özne Dizin Nitelikleri (Subject Directory Attributes) Eklentisi ........................ 8 4.2.8 Nitelikli Sertifika İbareleri (Qualified Certificate Statements) .......................... 8 4.2.8.1 ETSI TS 101 862 Nitelikli Sertifika İbaresi ............................................ 8 4.2.8.2 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika İbaresi ...................................................................................................... 8 4.2.8.3 Para Limiti İbaresi ................................................................................... 8 4.2.8.4 Kullanım Kısıtı ........................................................................................ 8 4.2.9 SİL Dağıtım Noktası (CRL Distribution Points) Eklentisi................................. 9 4.2.10 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi (Authority Information Access) Eklentisi ........ 9 5. Nitelikli Elektronik Sertifika Şartları ile Uyum .........................................................9 6. Sertifika İptal Listesi (SİL) Profili ............................................................................10 6.1 Zorunlu SİL Alanları ................................................................................................ 10 6.1.1 Versiyon ........................................................................................................... 10 6.1.2 İmza Algoritması .............................................................................................. 10 6.1.3 Yayımcı (Issuer Name) Alanı ........................................................................... 10 6.1.4 Yayımlama Tarihi (This Update) ..................................................................... 10 6.1.5 Sonraki Yayımlama Tarihi (Next Update) ....................................................... 10 6.2 SİL Eklentileri .......................................................................................................... 11 6.2.1 Yetkili Anahtarı Tanımlayıcısı (Authority Key Identifier) Eklentisi ............... 11 6.2.2 SİL Numarası (CRL Number) Eklentisi ........................................................... 11 6.2.3 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi (Authority Information Access) Eklentisi ...... 11 6.3 SİL Eleman Eklentiler .............................................................................................. 11 6.3.1 Sebep Kodu (Reason Code) Eklentisi .............................................................. 11 7. Çevrimiçi Sertifika Durum Protokolü (OCSP) ........................................................11 7.1 OCSP İstek Mesajı ................................................................................................... 11 7.1.1 OCSP İstek Mesajı Eklentileri .......................................................................... 11 2 / 19 7.1.1.1 Nonce Eklentisi...................................................................................... 11 7.1.1.2 Kabul edilebilir Cevap Tipleri (Acceptable Response Types) Eklentisi 12 7.1.2 OCSP Tek İstek Eklentileri .............................................................................. 12 7.2 OCSP Cevap Mesajı ................................................................................................. 12 7.2.1 Zorunlu OCSP Cevap Alanları ......................................................................... 12 7.2.1.1 İmza Algoritması Alanı (BasicOCSPResponse yapısı signatureAlgorithm) ............................................................................................. 12 7.2.1.2 Sonraki Güncelleme Alanı(SingleResponse yapısı nextUpdate) .......... 12 7.2.1.3 Sebep Kodu (RevokedInfo yapısı revocationReason) ........................... 12 7.2.2 OCSP Cevap Eklentileri ................................................................................... 12 7.2.2.1 Nonce ..................................................................................................... 12 7.2.3 OCSP Tek Cevap Eklentileri ............................................................................ 12 8. Örnek Kodlamalar ......................................................................................................12 8.1 Örnek Nitelikli Elektronik Sertifika Kodlaması ....................................................... 12 8.2 Örnek SİL Kodlaması ............................................................................................... 17 9. Kaynakça .....................................................................................................................19 3 / 19 1. Amaç ve Kapsam 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu [1] ve buna bağlı olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun hazırlamış olduğu ikincil düzenlemeler ile Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılarının (ESHS) bildirim usulune göre yetkilendirilmeleri ve faaliyetlerinin devamı için gerekli kurallar belirlenmiştir. Müteakiben Ülkemizde elektronik mührün hukuki ve teknik altyapısının oluşturulması ihtiyacı hasıl olmuş ve bu kapsamda 03/02/2021 tarihli ve 31384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7263 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14’üncü maddesi ile, Avrupa Parlamentosu tarafından 23/07/2014 tarihinde kabul edilen “Elektronik Kimlik Belirleme ve Elektronik Ortamda Gerçekleştirilen İşlemlerde Kullanılan Güven Hizmetlerine İlişkin Düzenlemesi (eIDAS Tüzüğü) ile uyumlu olacak şekilde 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na Elektronik Mühre ilişkin Ek Madde 1’eklenmiştir. Bu değişiklik uyarınca, elektronik mührün ülkemizde uygulanabilmesi için gerekli teknik ve idari kriterlerin belirlenebilmesi amacıyla hazırlanan Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 14.09.2022 tarihli ve 31953 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanatak yürürlüğe girmiştir. Bu kurallar ve ilgili mevzuat ile atıfta bulunulan standartlar ile elektronik sertifika, elektronik imza ve elektronik mühürle ilgili genel çerçeve çizilmiştir. Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin yayımlanması ile ESHS’ler tarafından yayımlanan nitelikli elektronik sertifikaların birbiriyle uyumlu olması gibi, ESHS’lerin yayımladıkları nitelikli elektronik mühür sertifikalarının da birbiriyle uyumlu olması, birlikte çalışabilirliğin sağlanması açısından oldukça önem arz eden bir husus haline gelmiştir. ESHS’lerin ortak bir elektronik mühür sertifika profili kullanarak sertifika oluşturmaları sonucu, Türkiye'de elektronik mühür kullanımında yaşanabilecek uyum problemlerinin engellenmesini sağlayacaktır. Bu bağlamda, sertifikalar arasındaki uyumun sağlanması amacıyla Kurumumuz koordinasyonunda tüm ESHS’lerin üzerinde uzlaşıya vardığı bir “Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi” oluşturulmuştur. Bu doküman, elektronik mühür mevzuatına uygun nitelikli elektronik mühür sertifika profili, SİL profili ve OCSP profili tanımlamakta ve nitelikli elektronik mühür sertifika profilinin Kanunda tanımlanan nitelikli elektronik mühür sertifika şartlarını nasıl sağladığını ifade etmektedir. Dokümanın son bölümünde de bu profillere göre oluşturulmuş örnek sertifika, SİL ve OCSP istek ve cevap mesajları kodlaması gösterilmektedir. 2. Dayanak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun “Yönetmelik” başlıklı 20’nci maddesinde yeralan “Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Kurum tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.” hükmü ile Kanun kapsamında düzenlenen elektronik imza, elektronik mühür, elektronik sertifika ile ilgili düzenlemeleri hazırlama görevi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna verilmiştir. 6 Ocak 2005 tarih ve 25692 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 35 inci maddesinde “Elektronik imzayla ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller için Kurul Kararı ile düzenleme yapılır” hükmü yer almaktadır. 4 / 19 14.09.2022 tarihli ve 31953 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile elektronik mührün hukuki ve teknik yönleri ile uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu bağlamda ESHS’lerin yayımladıkları nitelikli elektronik mühür sertifikaların birbiriyle uyumlu olması ve birlikte çalışabilirliğin sağlanması açısından varolan ihtiyaçların karşılanmasına yönelik olarak söz konusu Yönetmeliklere istinaden “Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika, SİL ve OCSP İstek/Cevap Mesajları Profilleri Rehberi” oluşturulmuştur. 3. Tanımlar ve Kısaltmalar a) ESHS : Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı b) ETSI : Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (European Telecommunications Standards Institute) c) ETSI TS : ETSI Teknik Özellikleri (ETSI Technical Specification) d) ETSI EN : ETSI Avrupa Normları (ETSI European Norms) e) IETF RFC : İnternet Mühendisliği Görev Grubu Yorum Talebi (Internet Engineering Task Force Request for Comments) f) ISO/IEC : Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı / Uluslararası Elektroteknik Komitesi (International Organisation for Standardisation / International Electrotechnical Commitee) g) ITU : Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (International Telecommunication Union): h) OCSP : Çevrimiçi Sertifika Durum Protokolü (Online Certificate Status Protocol) i) SHA : Güvenli Özet Algoritması Nesne Belirteci (Object Identifier) (Secure Hash Algorithm) j) SİL : Sertifika İptal Listesi 4. Sertifika Profili Bu profil, temel olarak ETSI TS 101 862 [3] ve bu standartın güncel versiyonu olan ETSI EN 319 412-5'de tanımlanan nitelikli sertifika profilini alarak T.C. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu [1] uyarınca hazırlanan ve “Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te [2] belirtilen Nitelikli Elektronik Mühür Sertifikası için bir profil tanımlar. Profil tanımlanırken Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından hazırlanarak 6 Ocak 2005 tarih ve 25692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğe [4] uygunluk sağlanmıştır. ETSI TS 101 862 (ETSI EN 319 412-5) temel olarak alındığından, RFC 3739 [[5] , RFC 5280 [6] ve X.509 [7[7] 'de ifade edilenlerin tümü (tersi burada açık bir şekilde belirtilmediği sürece) geçerlidir. 4.1 Zorunlu Sertifika Alanları Aşağıda belirtilenler dışındaki zorunlu alanlar diğer dokümanlarda tanımlandığı gibidir. 5 / 19 4.1.1 Genel kurallar Subject ve Issuer gibi alanlarda kullanılan niteliklerde değer olarak genelde DirectoryString tipi kullanılmaktadır. DirectoryString tipi PrintableString, TeletexString, BMPString, UTF8String ve UniversalString tiplerinden birinin seçilmesi olarak [6] tanımlanmıştır. DirectoryString tipi ile tanımlanan nitelikler kullanıldığında UTF8String seçeneği kullanılarak kodlama yapılmalıdır. C, serialNumber ve dc gibi DirectoryString olmayan diğer nitelikler kullanıldığında kodlama niteliğin tanımlandığı gibi yapılmalıdır. Eğer tanımda UTF8String seçilebilirse, UTF8String kullanılmalıdır. C ve serialNumber için PrintableString, dc için IA5String kodlaması kullanılmalıdır [6] . 4.1.2 Geçerlilik (Validity) Alanı RFC 5280 [6] ]'de belirtildiği gibi 2049 yılına kadar UTCTime kullanılmalı ve zaman GMT(Zulu) olarak kodlanmalıdır. Detaylar için [6] 4.1.2.5 geçerlidir. 4.1.3 Yayımcı (Issuer) Alanı Bu alanda Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından onaylanmış bir isim bulunmalıdır. O niteliğinde ESHS'nin resmi adı yer almalıdır ve C niteliği "TR" olmalıdır. Bu alanda yer alacak diğer nitelikler ESHS'nin seçimine bağlıdır. 4.1.4 Özne (Subject) Alanı Bu alan, sertifikanın verileceği tüzel kişinin ayırtedilebilir adını içerir. Subject alanı RFC 3739 [5] [5] 'daki şartlara uygun olarak doldurulmalıdır. Bu şartlara ek olarak commonName, serialNumber, OrganizationIdentifier ve C niteliklerinin bulunması zorunludur. CommonName niteliğinde, sertifika alan tüzel kişi eğer ticaret şirketi ise şirketin tam adı, eğer ticaret şirketi değil ise tüzel kişinin bağlı bulunduğu resmî sicile tescil edilen veya ilgili mevzuat ile belirlenen adı/unvanı bulunmalıdır. CommonName niteliğine isim yazılırken tümü büyük harf olacak şekilde ve kısaltmalar kullanılmadan tam isim yazılmalıdır. OrganizationName niteliği opsiyonel olarak CommonName niteliği ile uyumlu olacak şekilde kullanılabilir. SerialNumber niteliğinde, sertifika alan; gerçek kişi veya tek ortaklı şahıs şirketi olması halinde T.C. Kimlik Numarası, tüzel kişiliğin kamu kurum kuruluşu olması halinde DETSİS Numarası, diğer her türlü durumda Vergi Kimlik Numarası bulunması esastır. Sertifika alan tüzel kişinin Vergi Kimlik Numarasının tanımlı olmaması halinde veya SerialNumber niteliğine ilişkin farklı bir uyumluluk ihtiyacının ortaya çıkması durumunda bu nitelikte, MERSİS numarası veya Ticaret Sicil Numarası veya tüzel kişinin bağlı bulunduğu resmî sicile tescil edilen veya ilgili mevzuat ile belirlenen tekil kayıt numarası bulunmalıdır. OrganizationIdentifier niteliğinde, sertifika alan; gerçek kişi veya tek ortaklı şahıs şirketi olması halinde T.C. Kimlik Numarası, diğer her türlü durumda (kamu ya da, özel tüzel kişilikleri fark etmeksizin) Vergi Kimlik Numarası bulunması esastır. Sertifika alanın, Vergi Kimlik Numarasının tanımlı olmaması halinde OrganizationIdentifier niteliğinin değeri “0” (sıfır) olarak girilir. Yabancı Kimlik Numarası kullanılması gereken durumlarda, T.C. Kimlik Numarası ile ilgili esaslar uygulanır. C niteliği “TR” değerini içermelidir. 6 / 19 4.1.5 Açık Anahtar (Public Key) Alanı Verilecek sertifikaların anahtarları, Tebliğde [4] belirtilen algoritma ve parametrelerin anahtar boyları ile uyumlu olmalıdır. 4.2 Eklentiler 4.2.1 Yetkili Anahtarı Tanımlayıcısı (Authority Key Identifier) ve Özne Anahtarı Tanımlayıcısı (Subject Key Identifier) Eklentileri Bu iki eklentinin de sertifikada bulunması önerilir. Subject anahtar tanımlayıcısı eklenti değerinin RFC 5280 [6] 4.2.1.2 de geçen iki yöntemden birincisi ile oluşturulması önerilir. Buna göre, subjectPublicKey değeri (BIT STRING içine kodlanmadan önceki hali) 160 bit SHA-1 ile özetlenip kullanılır. Yetkili Anahtar tanımlayıcısı eklentisinin değeri aşağıdakilerden biri olmalıdır: 1. AuthorityKeyIdentifier ASN1 yapısı içindeki keyIdentifier kullanılır ise; sertifikayı yayımlayan yetkilinin sertifikasındaki özne anahtarı tanımlayıcısı buraya yazılmalıdır. 2. AuthorityKeyIdentifier ASN1 yapısı içindeki authorityCertIssuer ve authorityCertSerialNumber kullanılır ise; sertifikayı yayımlayan yetkilinin sertifikasındaki yayımcı ve seri numarası bulunmalıdır. Bu iki yöntemden birincinin kullanılması önerilmektedir. Bu eklentilerin kritik değil olarak işaretlenmesi gerekmektedir. 4.2.2 Anahtar Kullanımı (Key Usage) Eklentisi Anahtar Kullanımı eklentisi RFC 3739 [5]'de belirtildiği gibi bulunmak zorundadır. Anahtarların sadece elektronik imza amaçlı kullanıldığının ifade edilmesi için nonRepudiation (inkar edilemezlik) alanının tek başına veya digitalSignature (elektronik imza) alanıyla birlikte kullanılması, bunlar dışındaki anahtar kullanım alanlarının nitelikli elektronik mühür sertifika içeriğinde bulunmaması gerekmektedir. Bu eklentinin kritik olarak işaretlenmesi önerilir. 4.2.3 Sertifika İlkeleri (Certificate Policies) Eklentisi Sertifika ilkeleri eklentisi RFC 3739 [5] 'de belirtildiği gibi bulunmak zorundadır. Sertifika ilkesinin ilke tanımlayıcısı (Certificate Policies-Policy Identifier) için ESHS, TSE’den almış olduğu nesne belirtecinin altında tahsis ettiği sertifika ilke tanımlayıcısını kullanmalıdır. Sertifika ilkesi içinde, kullanıcı uyarısı (user notice) alanına, açık metin olarak aşağıdaki açıklamanın yazılması zorunludur. “Bu sertifika, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa göre nitelikli elektronik mühür sertifikasıdır.” Bu eklentinin kritik değil olarak işaretlenmesi önerilir. 4.2.4 Temel Kısıtlar (Basic Constraints) Eklentisi Kullanıcılara verilen sertifikalarda temel kısıtlar eklentisinin olması halinde, cA değerinin yanlış(false) ve pathLenConstraint değerinin de bulunmaması zorunludur. Böylece verilen sertifikanın kullanıcıya (end entity) ait olduğu açık olarak ifade edilmiş olacaktır. Bu eklentinin kritik değil olarak işaretlenmesi önerilir. 7 / 19 4.2.5 Genişletilmiş Anahtar Kullanımı (Extended Key Usage) Eklentisi Bu eklentinin kullanılmaması gerekir. 4.2.6 Özne Alternatif Adı (Subject Alternative Name) Eklentisi Bu eklentinin kullanılmaması önerilir. Eğer elektronik sertifikada e-posta adresi bulunması isteniyorsa, e-posta adresi rfc822Name içine IA5String tipinde [6] kodlanmalıdır. Kullanılması durumunda, bu eklentinin kritik değil olarak işaretlenmesi önerilir. 4.2.7 Özne Dizin Nitelikleri (Subject Directory Attributes) Eklentisi Bu eklentinin kullanılmaması önerilir. 4.2.8 Nitelikli Sertifika İbareleri (Qualified Certificate Statements) RFC 3739 [5] 3.2.6'da tanımlanan qcStatements eklentisi nitelikli sertifika ibareleri için kullanılacaktır. Bu eklentinin nesne belirteci değeri RFC 3739 [5] 'da tanımlanmıştır. Oluşturulacak sertifikalarda aşağıda tanımlanan üç nitelikli sertifika ibaresi de bulunmalıdır. Bu eklentinin kritik değil olarak işaretlenmesi önerilir. Bu alanın kritik olarak işaretlenmesi, içindeki tüm ibarelerin kritik olarak işaretlenmesi anlamına gelir. 4.2.8.1 ETSI TS 101 862 Nitelikli Sertifika İbaresi ETSI TS 101 862 (ETSI EN 319 412-5) ile uyumlu sertifikalar üretmek için, bu dokümanda tanımlanan id-etsiqcs-QcCompliance nesne belirtecini içeren ve değeri boş olan bir ibare bulunmalıdır. 4.2.8.2 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika İbaresi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenen nesne belirteci 2.16.792.1.61.0.1.5070.2.1 { joint-iso-itu-t(2) ülke(16) tr(792) yürütme(1) tk(61.0.1) nes- profili(5070) nitelikli-emuhur-ibaresi (2) emuhuruygunluğu (1)} kullanılarak oluşturulacak bir ibare bulunmak zorundadır. Bu ibare değer olarak UTF8String tipinde bir ASN1 yapısı içerebilir. Görsel olarak, bu sertifikanın nitelikli elektronik sertifika olduğu, değerde yazılacaktır. Aşağıdaki yazının değer olarak kullanılması önerilmektedir. “Bu sertifika, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa göre nitelikli elektronik mühür sertifikasıdır.” 4.2.8.3 Para Limiti İbaresi Bu eklentinin kullanılmaması gerekir. 4.2.8.4 Kullanım Kısıtı Nitelikli elektronik mühür sertifikaları, Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin [2] 7’nci maddesini üçüncü fıkrası uyarınca, güvenli elektronik imza oluşturmak amacıyla kullanılamaz. Bu kısıtın Kullanım Kısıtı olarak sertifikaya yazılması zorunludur. Kısıtı tanımlayan ibare olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenen nesne belirteci 2.16.792.1.61.0.1.5070.2.2 { joint-iso-itu-t(2) ülke(16) tr(792) yürütme(1) tk(61.0.1) nes-profili(5070) nitelikli-emuhur-ibaresi (2) emuhur-kullanım-kısıtı (2)} kullanılarak oluşturulacak bir ibare bulunmak zorundadır. Bu ibare değer olarak UTF8String tipinde bir ASN1 yapısı içerebilir. Görsel olarak, bu sertifikanın güvenli elektronik imza oluşturmak için kullanılamayacağı, değerde yazılacaktır. Aşağıdaki yazının değer olarak kullanılması önerilmektedir. “Bu sertifika, güvenli elektronik imza oluşturmak amacıyla kullanılamaz.” 8 / 19 4.2.9 SİL Dağıtım Noktası (CRL Distribution Points) Eklentisi Sertifikayla ilgili yayımlanacak SİL’e ulaşmak için gerekli bilgiyi içerir. Bu eklentinin yayımlanan nitelikli sertifikalarda bulunması gerekmektedir. [7]‘de belirtildiği gibi, SİL ve sertifika yayımlayan makamlar aynı olmak zorunda olduğundan, eklenti içindeki distributionPoint alanı dolu olmalıdır. Belirtilen yerdeki SİL’in, tüm iptal sebepleri için durumu belirtmesi gerekmektedir. Dolayısıyla değer içindeki reasons alanı kullanılmamalıdır. Kritik değil olarak işaretlenmesi önerilir. 4.2.10 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi (Authority Information Access) Eklentisi ESHS bilgi ve servislerine ulaşmak için kullanılır. Bu profile uygun olarak yayımlanan nitelikli sertifikalarda bu eklentinin bulunması gerekmektedir. Farklı erişim bilgilerinin olması halinde bu bilgiler liste halinde bu eklentide yer alır. Bu listede erişim metodu id-ad-ocsp olarak belirtilmiş en az bir tane erişim bilgisi bulunmalıdır. Ayrıca erişim metodu olarak id-ad- caIssuers olarak belirtilmiş en az bir tane ESHS sertifikasına erişim bilgisi bulunmalıdır. Böylece sertifikayı işleyen istemcilerin ESHS ile ilgili bilgilere erişimi kolaylaştırılmış olacaktır. Bu erişim bilgisinde LDAP ya da HTTP adresinden en az biri bulunmalıdır. Kritik olarak işaretlenmemelidir. 5. Nitelikli Elektronik Sertifika Şartları ile Uyum Aşağıdaki tablo, Elektronik İmza Kanunu [1] kapsamında hazırlanan Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin [2] 9’uncu maddesinde tanımlanan nitelikli elektronik mühür sertifikasında bulunması zorunlu bilgilerin bu profil kullanılarak nasıl karşılandığını göstermektedir. Nitelikli Elektronik Mühür Sertifika Bu profile göre istenen şartın nasıl Tanımı sağlanacağı Bu dokümanda, 4.2.8 Nitelikli Sertifika a) Otomatik işlemeye uygun bir biçimde, İbareleri (Qualified Certificate sertifikanın “nitelikli elektronik mühür Statements)'daki ibarelerden 4.2.8.1 ve sertifikası” olarak verildiğine dair bir ibare 4.2.8.2 ibareleri ile. b) ESHS’nin kimlik bilgileri ve kurulduğu Bu dokümanda 4.1.3 Yayımcı (Issuer) Alanı ülke adı ile. c) Elektronik mühür sahibinin teşhis edilebileceği resmî kayıtlarda belirtilen unvanı ve MERSİS numarası veya DETSİS numarası veya Vergi Kimlik Numarası veya Bu dokümanda 4.1.4 Özne (Subject) Alanı Ticaret Sicil Numarası veya başvuru sahibinin ile. bağlı bulunduğu resmî sicile tescil edilen veya ilgili mevzuat ile belirlenen tekil kayıt numarası gibi kimlik bilgileri d) Elektronik mühür oluşturma verisine Bu dokümanda 4.1.5 Açık Anahtar (Public karşılık gelen mühür doğrulama verisi Key) Alanı ile e) Sertifikanın geçerlilik süresinin başlangıç Bu dokümanda 4.1.2 Geçerlilik (Validity) ve bitiş tarihleri Alanı ile 9 / 19 f) ESHS için benzersiz olması gereken X.509 [7] ve RFC 5280 [6] 'de geçen sertifika seri numarası sertifika seri numarası (Serial number) ile. g) ESHS’nin elektronik imzası veya nitelikli X.509 [7] ve RFC 5280 [6] 'de tanımlandığı elektronik mührü gibi sertifika imzalanır. h) Elektronik imza veya nitelikli elektronik 4.2.10 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi mührü destekleyen sertifika bilgisinin Eklentisi ile. sunulduğu yeri Sertifikanın geçerlilik durumunu 4.2.9 SİL Dağıtım Noktası Eklentisi ve sorgulamak için kullanılabilecek hizmetlerin 4.2.10 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi yeri Eklentisi ile. 6. Sertifika İptal Listesi (SİL) Profili Her ESHS, verdiği sertifikalarla ilgili iptal bilgisini içeren sertifika iptal listesi yayımlamalıdır. ESHS’nin sertifika ve SİL yayımlayan sertifika makamları aynı olmalıdır. Sertifika makamı tarafından yayımlanan SİL’ler, o sertifika makamı tarafından verilmiş tüm sertifikaları kapsamalıdır. 6.1 Zorunlu SİL Alanları Aşağıda belirtilenler dışındaki zorunlu alanlar diğer dokümanlarda tanımlandığı gibidir. 6.1.1 Versiyon Bu profile uygun olarak yayımlanan tüm SİL’lerin versiyonu v2 olmalıdır. Versiyonun v2 olması 1 olarak kodlanması ile sağlanır. 6.1.2 İmza Algoritması SİL imzalamak için kullanılan algoritma, Tebliğde [4] belirtilen algoritma ve anahtar boylarına uyumlu olmalıdır. 6.1.3 Yayımcı (Issuer Name) Alanı Sertifika profili 4.1.3’de belirtilen yayımcı alanı ile aynı olmalıdır. Sadece görsel değer olarak değil, kodlama olarak da aynı olması zorunludur. 6.1.4 Yayımlama Tarihi (This Update) SİL’in yayımlandığı tarihi gösterir. RFC 5280 [6] 'de belirtildiği gibi 2049 yılına kadar UTCTime kullanılmalı ve zaman GMT(Zulu) olarak kodlanmalıdır. Detaylar için [6] 4.1.2.5 geçerlidir. 6.1.5 Sonraki Yayımlama Tarihi (Next Update) Bir sonraki SİL’in yayımlanacağı en geç tarihi gösterir. ESHS’ler bu tarihten önce mutlaka yeni SİL yayımlamak zorundadırlar. Sonraki Yayımlama Tarihi, daha önce yayımlanmış tüm SİL’lerin sonraki yayımlama tarihlerinden sonra olmalıdır. ASN1 yapısında seçimli (optional) görünmesine rağmen, bu alanın SİL’lerde bulunması zorunludur. RFC 5280 [6] 'de belirtildiği gibi 2049 yılına kadar UTCTime kullanılmalı ve zaman GMT(Zulu) olarak kodlanmalıdır. Detaylar için [6] 4.1.2.5 geçerlidir. 10 / 19 6.2 SİL Eklentileri 6.2.1 Yetkili Anahtarı Tanımlayıcısı (Authority Key Identifier) Eklentisi Bu eklentinin SİL’de bulunması zorunludur. Değeri 4.2.1’de açıklanan yetkili anahtar tanımlayıcısı gibi olmalıdır. Bu eklenti kritik olarak işaretlenmemelidir. 6.2.2 SİL Numarası (CRL Number) Eklentisi Bu eklentinin SİL’de bulunması zorunludur. Bu numara, ESHS’nin yayımladığı SİL’ler için düzenli olarak artmalıdır. Böylece yayımlanan iki SİL’den hangisinin daha önce yayımlandığı kesin olarak bilinebilir. Bu eklenti kritik olarak işaretlenmemelidir. 6.2.3 Hizmet Sağlayıcı Bilgi Erişimi (Authority Information Access) Eklentisi Bu eklenti ESHS bilgi ve servislerine ulaşmak için kullanılır. Bu eklentinin yayımlanan SİL’lerde bulunması önerilir. Bu profile uyan SİL’lerde, erişim metodu olarak sadece id-ad- caIssuers kullanılmalıdır. Böylece SİL’i işleyen istemcilerin hizmet sağlayıcıyla ilgili bilgilere erişimi kolaylaştırılmış olacaktır. Kritik olarak işaretlenmemelidir 6.3 SİL Eleman Eklentiler 6.3.1 Sebep Kodu (Reason Code) Eklentisi Sertifikanın iptal edilme sebebini belirtir. Eğer iptal sebebi bilinmiyorsa, belirsiz (unspecified (0)) olarak eklenmesi yerine, hiç eklenmemesi önerilir. Eğer sebep biliniyorsa, eklenmesi önerilir. Bu eklenti kritik olarak işaretlenmemelidir. 7. Çevrimiçi Sertifika Durum Protokolü (OCSP) Burada aksi belrtilmedikçe, OCSP istek ve cevap mesajları RFC 6960 [8] ’da tanımlandığı gibi olmalıdır. Bu profile uyan ESHS’lerin OCSP sunucuları http üzerinden gelen isteklere cevap verebilmelidir. Bu profile uyan OCSP sunucuları sertifikaların gerçek zamanlı durumunu bilmek zorundadır. 7.1 OCSP İstek Mesajı Bir OCSP istek mesajı ile birden fazla sertifikanın durumunu sorgulamak mümkündür. OCSP istek mesajında genel bir eklentiler alanı bulunmaktadır. Ayrıca her bir istek için ayrı ayrı eklenti eklemek mümkündür. Aşağıdaki istek mesajı eklentileri isteğe genel eklentileri, tek istek eklentileri de her bir isteğe eklenebilecek eklentileri anlatır. 7.1.1 OCSP İstek Mesajı Eklentileri 7.1.1.1 Nonce Eklentisi Nonce, güncel OCSP cevabı alındığından emin olunması için kullanılır. İstemcilerin gönderdikleri istekte nonce kullanılması önerilir. Nonce değeri olarak rastgele oluşturulmuş en az 128 bitlik bir veri kullanılması önerilir. 11 / 19 7.1.1.2 Kabul edilebilir Cevap Tipleri (Acceptable Response Types) Eklentisi Bu eklentinin kullanılmaması önerilir. Bu profile uyan istemciler id-pkix-ocsp-basic tipinde cevap mesajlarını algılayabilmelidirler. Dolayısıyla, istemciler, kabul edilebilir cevap tipleri eklentisini eklemeleri durumunda, id-pkix-ocsp-basic tipini mutlaka eklenti içinde bulundurmalıdırlar. 7.1.2 OCSP Tek İstek Eklentileri Herhangi bir tek istek eklentisi kullanılmaması önerilir. 7.2 OCSP Cevap Mesajı Gelen istek mesajında, Kabuledilebilir Cevap Tipleri eklentisi bulunmuyorsa, sunucu id- pkix-ocsp-basic tipinde cevap üretmelidir. Bu profil sadece id-pkix-ocsp-basic tipindeki cevapları tanımlar. Sunucular ve istemciler id-pkix-ocsp-basic tipini kullandıklarında buradaki kısıtlara uymak zorundadır. 7.2.1 Zorunlu OCSP Cevap Alanları 7.2.1.1 İmza Algoritması Alanı (BasicOCSPResponse yapısı signatureAlgorithm) Cevap imzalanırken kullanılan algoritma, Tebliğde [4] belirtilen algoritma ve anahtar boylarına uyumlu olmalıdır. 7.2.1.2 Sonraki Güncelleme Alanı(SingleResponse yapısı nextUpdate) Bu profile uyan OCSP sunucuları sertifikaların gerçek zamanlı durumunu bilmek zorundadır. Dolayısıyla sonraki güncelleme alanı cevap yapısı içerisinde bulunmamalıdır. 7.2.1.3 Sebep Kodu (RevokedInfo yapısı revocationReason) 6.3.1’de anlatıldığı gibi sertifikanın iptal edilme sebebini belirten yapının eklenmesi önerilir. 6.3.1’deki şartlar burada da geçerlidir. 7.2.2 OCSP Cevap Eklentileri 7.2.2.1 Nonce Bu profile uyan sunucular gelen istekteki nonce değerini cevaba aynen koymak zorundadır. Eğer istekte nonce yok ise, sunucu, nonce eklentisini koymadan cevap verebilmelidir. 7.2.3 OCSP Tek Cevap Eklentileri Herhangi bir tek cevap eklentisi kullanılmaması önerilir. 8. Örnek Kodlamalar Örnek kodlamalarda, “:” öncesindeki sayılar sırasıyla, verinin kaçıncı baytında olduğumuzu ve bu elemanın uzunluğunu ifade eder. 8.1 Örnek Nitelikli Elektronik Sertifika Kodlaması 0 1510: SEQUENCE { 4 1387: SEQUENCE { 8 3: [0] { 10 1: INTEGER 2 : } 13 3: INTEGER 485838 12 / 19 18 10: SEQUENCE { 20 8: OBJECT IDENTIFIER '1 2 840 10045 4 3 3' : } 30 115: SEQUENCE { 32 11: SET { 34 9: SEQUENCE { 36 3: OBJECT IDENTIFIER countryName (2 5 4 6) 41 2: PrintableString 'TR' : } : } 45 15: SET { 47 13: SEQUENCE { 49 3: OBJECT IDENTIFIER localityName (2 5 4 7) 54 6: UTF8String 'Ankara' : } : } 62 24: SET { 64 22: SEQUENCE { 66 3: OBJECT IDENTIFIER organizationName (2 5 4 10) 71 15: UTF8String 'ESHS Resmi Adı' : } : } 88 57: SET { 90 55: SEQUENCE { 92 3: OBJECT IDENTIFIER commonName (2 5 4 3) 97 48: UTF8String : 'Test Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı' : } : } : } 147 30: SEQUENCE { 149 13: UTCTime 23/01/2023 18:56:45 GMT 164 13: UTCTime 22/01/2026 18:56:45 GMT : } 179 114: SEQUENCE { 181 19: SET { 183 17: SEQUENCE { 185 3: OBJECT IDENTIFIER organizationIdentifier (2 5 4 97) 190 10: UTF8String '1234567890' : } : } 202 19: SET { 204 17: SEQUENCE { 206 3: OBJECT IDENTIFIER serialNumber (2 5 4 5) 211 10: PrintableString '1234567890' : } : } 223 11: SET { 13 / 19 225 9: SEQUENCE { 227 3: OBJECT IDENTIFIER countryName (2 5 4 6) 232 2: PrintableString 'TR' : } : } 236 57: SET { 238 55: SEQUENCE { 240 3: OBJECT IDENTIFIER commonName (2 5 4 3) 245 48: UTF8String : 'BU ALANA TÜZEL KİŞİNİN TAM ADI YAZILACAKTIR' : } : } : } 295 290: SEQUENCE { 299 13: SEQUENCE { 301 9: OBJECT IDENTIFIER rsaEncryption (1 2 840 113549 1 1 1) 312 0: NULL : } 314 271: BIT STRING, encapsulates { 319 266: SEQUENCE { 323 257: INTEGER : 00 DD C4 04 A3 F0 AD 44 7E CE E3 1D CA 75 4E 46 : D6 96 80 76 76 D1 56 43 02 34 08 6B 3D 7B D3 24 : 21 05 AA 6E 7C C5 3E 01 D2 51 6F FB A8 5A 0F 0D : C1 1C D1 9C 47 A2 DA 86 B2 01 E8 F7 A4 AC 13 A4 : F2 E5 C0 47 5B 62 1D 0F F6 61 57 2F C7 C8 DC 23 : 72 F4 5F 8C 25 D1 BC 01 49 3C 49 05 BA 22 FC FD : B8 78 BB 4F 6B 4D 09 F2 87 D6 6F 83 27 FA B9 35 : A4 50 1F E5 17 E9 D0 B6 23 ED 20 69 53 22 C1 FB : [ Another 129 bytes skipped ] 584 3: INTEGER 65537 : } : } : } 589 802: [3] { 593 798: SEQUENCE { 597 31: SEQUENCE { 599 3: OBJECT IDENTIFIER authorityKeyIdentifier (2 5 29 35) 604 24: OCTET STRING, encapsulates { 606 22: SEQUENCE { 608 20: [0] : 1F 1B 86 E1 EE 66 67 C0 DF 5C A5 1B 85 66 1C 09 : 5E 1A FD 62 : } : } : } 630 29: SEQUENCE { 632 3: OBJECT IDENTIFIER subjectKeyIdentifier (2 5 29 14) 14 / 19 637 22: OCTET STRING, encapsulates { 639 20: OCTET STRING : 99 DD 1D 5A 23 91 37 AB 3F A3 90 E7 CB FF F1 E5 : D6 75 E9 FD : } : } 661 14: SEQUENCE { 663 3: OBJECT IDENTIFIER keyUsage (2 5 29 15) 668 1: BOOLEAN TRUE 671 4: OCTET STRING, encapsulates { 673 2: BIT STRING 6 unused bits : '11'B : } : } 677 297: SEQUENCE { 681 3: OBJECT IDENTIFIER certificatePolicies (2 5 29 32) 686 288: OCTET STRING, encapsulates { 690 284: SEQUENCE { 694 280: SEQUENCE { 698 10: OBJECT IDENTIFIER '2 16 792 3 0 999 1 1 2' 710 264: SEQUENCE { 714 47: SEQUENCE { 716 8: OBJECT IDENTIFIER cps (1 3 6 1 5 5 7 2 1) 726 35: IA5String 'http://www.testsm.net.tr/TESTSM_SUE' : } 763 212: SEQUENCE { 766 8: OBJECT IDENTIFIER unotice (1 3 6 1 5 5 7 2 2) 776 199: SEQUENCE { 779 196: BMPString : 'Bu sertifika, 5070 sayılı Elektronik İmza Kan' : 'ununa göre nitelikli elektronik mühür sertifikasıdır.' : } : } : } : } : } : } : } 978 9: SEQUENCE { 980 3: OBJECT IDENTIFIER basicConstraints (2 5 29 19) 985 2: OCTET STRING, encapsulates { 987 0: SEQUENCE {} : } : } 989 55: SEQUENCE { 991 3: OBJECT IDENTIFIER cRLDistributionPoints (2 5 29 31) 996 48: OCTET STRING, encapsulates { 998 46: SEQUENCE { 15 / 19 1000 44: SEQUENCE { 1002 42: [0] { 1004 40: [0] { 1006 38: [6] 'http://www.testsm.net.tr/TESTSMSIL.crl' : } : } : } : } : } : } 1046 103: SEQUENCE { 1048 8: OBJECT IDENTIFIER authorityInfoAccess (1 3 6 1 5 5 7 1 1) 1058 91: OCTET STRING, encapsulates { 1060 89: SEQUENCE { 1062 47: SEQUENCE { 1064 8: OBJECT IDENTIFIER caIssuers (1 3 6 1 5 5 7 48 2) 1074 35: [6] 'http://www.testsm.net.tr/TESTSM.crt' : } 1111 38: SEQUENCE { 1113 8: OBJECT IDENTIFIER ocsp (1 3 6 1 5 5 7 48 1) 1123 26: [6] 'http://ocsp.testsm.net.tr/' : } : } : } : } 1151 241: SEQUENCE { 1154 8: OBJECT IDENTIFIER qcStatements (1 3 6 1 5 5 7 1 3) 1164 228: OCTET STRING, encapsulates { 1167 225: SEQUENCE { 1170 8: SEQUENCE { 1172 6: OBJECT IDENTIFIER '0 4 0 1862 1 1' : } 1180 121: SEQUENCE { 1182 11: OBJECT IDENTIFIER '2 16 792 1 61 0 1 5070 2 1' 1195 106: UTF8String : 'Bu sertifika, 5070 sayılı Elektronik İmza Kan' : 'ununa göre nitelikli elektronik mühür sertifi' : 'kasıdır.' : } 1303 90: SEQUENCE { 1305 11: OBJECT IDENTIFIER '2 16 792 1 61 0 1 5070 2 2' 1318 75: UTF8String : 'Bu sertifika, güvenli elektronik imza oluşturm' : 'ak amacıyla kullanılamaz.' : } : } : } : } 16 / 19 : } : } : } 1395 10: SEQUENCE { 1397 8: OBJECT IDENTIFIER '1 2 840 10045 4 3 3' : } 1407 105: BIT STRING, encapsulates { 1410 102: SEQUENCE { 1412 49: INTEGER : 00 81 3A 7A 4A 34 66 90 AE 0A 35 79 7D 29 87 41 : 16 13 E8 8A 94 7D BD CB 3E 5A 64 D4 22 FE 59 96 : 38 31 6C A3 73 C9 17 A7 7F 18 31 D7 16 3A 6A 1B : DC 1463 49: INTEGER : 00 A0 2A 71 26 A4 A6 98 B5 DA A0 89 6D 46 A8 A0 : 0E 0A D6 0A 9F A3 FC 1E 10 45 AD 62 EC 80 A3 2C : CD 66 9C 56 8E 38 D3 97 E2 21 6B 01 14 11 6A AC : D9 : } : } : } 8.2 Örnek SİL Kodlaması 0 371: SEQUENCE { 4 250: SEQUENCE { 7 1: INTEGER 1 10 10: SEQUENCE { 12 8: OBJECT IDENTIFIER '1 2 840 10045 4 3 3' : } 22 115: SEQUENCE { 24 11: SET { 26 9: SEQUENCE { 28 3: OBJECT IDENTIFIER countryName (2 5 4 6) 33 2: PrintableString 'TR' : } : } 37 15: SET { 39 13: SEQUENCE { 41 3: OBJECT IDENTIFIER localityName (2 5 4 7) 46 6: UTF8String 'Ankara' : } : } 54 24: SET { 56 22: SEQUENCE { 58 3: OBJECT IDENTIFIER organizationName (2 5 4 10) 63 15: UTF8String 'ESHS Resmi Adı' : } : } 17 / 19 80 57: SET { 82 55: SEQUENCE { 84 3: OBJECT IDENTIFIER commonName (2 5 4 3) 89 48: UTF8String : 'Test Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı' : } : } : } 139 13: UTCTime 11/01/2023 12:45:00 GMT 154 13: UTCTime 12/01/2023 12:45:00 GMT 169 37: SEQUENCE { 171 35: SEQUENCE { 173 4: INTEGER 790337815 179 13: UTCTime 11/01/2023 07:45:00 GMT 194 12: SEQUENCE { 196 10: SEQUENCE { 198 3: OBJECT IDENTIFIER cRLReason (2 5 29 21) 203 3: OCTET STRING, encapsulates { 205 1: ENUMERATED 1 : } : } : } : } : } 208 47: [0] { 210 45: SEQUENCE { 212 31: SEQUENCE { 214 3: OBJECT IDENTIFIER authorityKeyIdentifier (2 5 29 35) 219 24: OCTET STRING, encapsulates { 221 22: SEQUENCE { 223 20: [0] : 1F 1B 86 E1 EE 66 67 C0 DF 5C A5 1B 85 66 1C 09 : 5E 1A FD 62 : } : } : } 245 10: SEQUENCE { 247 3: OBJECT IDENTIFIER cRLNumber (2 5 29 20) 252 3: OCTET STRING, encapsulates { 254 1: INTEGER 45 : } : } : } : } : } 257 10: SEQUENCE { 259 8: OBJECT IDENTIFIER '1 2 840 10045 4 3 3' : } 18 / 19 269 104: BIT STRING, encapsulates { 272 101: SEQUENCE { 274 48: INTEGER : 34 BA 6B 89 B2 8D E7 45 70 9B 60 4E D6 37 14 93 : 65 6F 0F 8F 71 81 AB A4 C5 1B 63 D8 2D 41 36 D8 : E8 EA 4E 89 C7 CB 38 46 8F D7 DC 67 56 4C CE CC 324 49: INTEGER : 00 D1 BF F2 62 65 5A 2B D4 F4 B4 4E 78 85 90 AD : 07 A5 2A E0 47 49 29 05 A7 14 21 69 6B D1 65 89 : 95 61 15 03 7A 51 BA 4F A4 D3 B6 A6 D9 71 52 54 : FE : } : } : } 9. Kaynakça [1] 23 Ocak 2004 tarih ve 25355 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu [2] 14 Eylül 2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik Mühre İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik [3] ETSI TS 101 862 Qualified Certificate profile 2004-03 [4] 6 Ocak 2005 tarih ve 25692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ [5] RFC 3739 Internet X.509 Public Key Infrastructure: Qualified Certificates Profile [6] RFC 5280 Internet X.509 Public Key Infrastructure Certificate and Certificate Revocation List (CRL) Profile [7] ITU-T X.509 The Directory: Public-key and attribute certificate frameworks [8] RFC 6960 X.509 Internet Public Key Infrastructure Online Certificate Status Protocol – OCSP 19 / 19

Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.