BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU
KARARI
Karar Tarihi : 24.04.2025
Karar Sayısı : 2025/İK-SİD/105
Gündem Konusu : Mobil Elektronik Haberleşme Şebekelerinde
Kapsama ve Hizmet Kalitesi Ölçümleri ve Ölçüm
Yapmaya Yetkili Kuruluşlar Hakkında
Yönetmelik Taslağının Kurum Dışı Görüşe
Açılması
KARAR : Spektrum İzleme Dairesi Başkanlığının
hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir.
Ek'te yer alan “Mobil Elektronik Haberleşme Şebekelerinde Kapsama ve Hizmet
Kalitesi Ölçümleri ve Ölçüm Yapmaya Yetkili Kuruluşlar Hakkında Yönetmelik Taslağı”nın
kamuoyu görüşüne açılması amacıyla 15 gün süreyle Kurumumuz İnternet sitesinde
yayımlanması ile ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alınması ve yayımlanma aşamasında
Taslak Yönetmelikte oluşabilecek şekli değişikliklerin yapılabilmesi amacıyla icraya yetki
verilmesi hususuna karar verilmiştir.
1/1
EK
MOBİL ELEKTRONİK HABERLEŞME ŞEBEKELERİNDE KAPSAMA VE HİZMET
KALİTESİ ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM YAPMAYA YETKİLİ KURULUŞLAR HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ülkemizde mobil elektronik haberleşme şebekele-
rinde kapsama ve hizmet kalitesi saha ölçümleri için saha ölçüm yetki belgesi verilmesi ile saha ölçüm
yetki belgesi almak isteyen kuruluşları, mobil şebeke işletmecilerinin şebeke performansına dair her
türlü bildirimlerinin saha ölçümleri ve kitle kaynak verileri ile ilişkisi ve kitle kaynak veri sağlayıcıla-
rına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, saha ölçüm yetki belgesi almak isteyen kuruluşlar, mobil şebeke
işletmecileri ve kitle kaynak veri sağlayıcılarına ilişkin yükümlülükler ile söz konusu yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi halinde uygulanacak idari yaptırımlara ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme
Kanununun 4 üncü, 6 ncı, 12 nci, 48 inci, 52 nci, 54 üncü, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Abone: Bir işletmeci ile elektronik haberleşme hizmetinin sunumuna yönelik yapılan bir
sözleşmeye taraf olan gerçek ya da tüzel kişiyi,
b) ETSI (The European Telecommunications Standards Institute): Avrupa Telekomünikasyon
Standartları Enstitüsünü,
c) Gecikme: Bir veri paketinin gönderilen kaynaktan çıkıp hedefine ulaşması ile gönderildiği
kaynağa geri dönmesi arasında geçen süreyi,
ç) IEC (International Electrotechnical Commission): Uluslararası Elektroteknik Komisyonunu,
d) ISO (International Organization for Standardization): Uluslararası Standardizasyon
Örgütünü,
e) ITU (International Telecommunications Union): Uluslararası Telekomünikasyon Birliğini,
f) ITU-T: ITU Telekomünikasyon Standardizasyon Sektörünü,
g) Gecikme değişkenliği (jitter) : Bir iletişim sistemindeki gecikme sürelerinin zaman içindeki
değişkenliği veya dalgalanmasını,
h) Kıyaslama (Benchmarking) test düzeneği: Her bir mobil şebeke işletmecisi için kıyaslama
yapabilmeye imkân tanıyan, aynı anda test ve ölçüm yapabilen cihaz ve/veya cihaz setleri, mobil
telefonlar, donanım ve yazılımlara sahip test ve ölçüm sistemlerini kapsayan ekipmanı,
i) Kitle kaynak verisi: Elektronik haberleşme şebekelerine ait kullanıcı deneyimini içeren
sinyal seviyesi, veri indirme/yükleme hızları, gecikme değişkenliği, gecikme gibi analiz sonuçlarını
kapsayan çok sayıda kaynaktan elde edilen veriyi,
j) Kitle kaynak veri sağlayıcısı: Kullanıcılardan izin alındıktan sonra kullanıcının kişisel
bilgileriyle eşleştirilemeyecek şekilde elektronik haberleşme hizmetlerine dair performans ve kapsama
verilerini toplayan, analiz eden ve raporlayan tüzel kişiyi,
k) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,
1 / 9
EK
l) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
m) Maksimum veri indirme hızı: Tüm başarılı indirme işlemlerinin içindeki en yüksek değeri,
n) Mobil şebeke işletmecisi: Kurum tarafından mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak
üzere imtiyaz sözleşmeleri ve/veya sayısı sınırlandırılmış kullanım hakkı yetki belgesi ile
yetkilendirilmiş işletmeciyi,
o) Mobil hız testi uygulaması: Kullanıcıların, anlık olarak mobil haberleşme teknolojilerine ait
şebekedeki veri aktarım hızı, gecikme, gecikme değişkenliği gibi verileri görüntüleyebildiği mobil
uygulamayı,
ö) OKD -Ortalama Kanaat Değeri-(MOS-Mean Opinion Score) : Uçtan uca ses kalitesi
ölçümlerinde kullanılan ve ölçüm yöntemi ITU-T P.86x güncel tavsiye kararında tanımlanan değeri,
p) Ortalama veri indirme hızı: Tüm başarılı indirme işlemlerinin en hızlı %95’inin aritmetik
ortalaması alınarak hesaplanan değeri,
r) Ölçüt: Hizmetin, kapsamı ve sınırları belirlenmiş ölçülebilir özelliğini,
s) POLQA WB: ITU-T P.86x tavsiye kararında tanımlanan geniş bant algısal nesnel dinleme
kalitesi tahmini algoritmayı,
ş) POLQA: ITU-T P.86x tavsiye kararında tanımlanan algısal nesnel dinleme kalitesi tahmini
algoritmasını,
t) Saha ölçüm yetki belgesi: Mobil elektronik haberleşme şebekeleri için kapsama ve hizmet
kalitesi saha ölçümünü yapmaya yetkili kuruluşlara verilen belgeyi,
u) Saha ölçüm sertifikası: Mobil elektronik haberleşme şebekeleri için kapsama ve hizmet
kalitesi saha ölçümü yapmaya yetkili kişilere verilen belgeyi,
ü) Saha ölçümü: Mobil elektronik haberleşme şebekeleri için kapsama ve hizmet kalitesi saha
ölçümlerini,
v) Tarayıcı cihaz: Saha ölçümlerinde mobil şebeke teknolojilerine ait Kurum tarafından
belirlenen ölçütlere göre sinyal seviyesi ölçümleri ve kapsama analizi için kullanılan cihazı,
y) TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumunu,
z) Veri aktarım hızı: Belirli bir süre içinde bir cihazdan diğerine iletilen veri miktarını ifade
eden, genellikle bit/saniye (bps) cinsinden ölçülen değeri,
aa) Veri hizmetlerine ilişkin ölçütlerde gerçekleştirilen toplam başarısız test sayısı (…Adet):
Belirli bir veri hizmetinin veya sistemin performansını ölçmek amacıyla yapılan testlerde başarısız
olan test sayısını,
bb) Veri hizmetlerine ilişkin ölçütlerde gerçekleştirilen toplam test sayısı (…Adet): Belirli bir
veri hizmetinin performansını, güvenilirliğini, erişilebilirliğini veya başka özelliklerini
değerlendirmek amacıyla yapılan toplam test sayısını,
cc) Veri indirme başarısızlık oranı : Başarısız veri indirme test sayısının toplam veri indirme
testi (başarılı ve başarısız veri indirme testi) sayısına oranını,
dd) Veri indirme hızı: Bir iletişim ağı veya internet bağlantısı üzerinden verilerin bir cihazdan
diğerine indirilme hızını,
ee) Veri yükleme hızı: Bir iletişim ağı veya internet bağlantısı üzerinden bir cihazdan diğerine
yükleme hızını ifade eder.
(2) Bu maddede yer almayan ancak bu Yönetmelikte geçen kavramlar ve kısaltmalar için ilgili
mevzuatta yer alan tanımlar geçerlidir.
2 / 9
EK
İKİNCİ BÖLÜM
Saha Ölçüm Yetki Belgesi ve Ölçüm Sertifikası Esasları
Saha ölçümü yapmaya yetkili kuruluşlar
MADDE 4 – (1) Saha ölçümleri, Kurum veya Kurum tarafından yetki verilen ilgili mevzuatına
göre kurulmuş 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan sermaye şirketi
niteliğini haiz anonim veya limited şirketler tarafından yapılır.
(2) Saha ölçüm yetki belgesi ücreti Kurum tarafından belirlenir. Kurum tarafından belirlenen
saha ölçüm yetki belgesi ücreti her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında
artırılır.
(3) Saha ölçüm yetki belgesi başvurusunda bulunacak şirketlerin Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi’nde ilan edilmiş olan faaliyet konuları içinde montaj, bakım, ölçüm ve işletme faaliyetlerinin
yapılması hariç olmak üzere mobil elektronik haberleşme sektöründe kapsama ve hizmet kalitesi saha
ölçümü yapma faaliyeti bulunma şartı aranır.
(4) Kurum saha ölçüm yetki belgeli kuruluşların iş süreçlerine ilişkin değişiklikleri yapar, saha
ölçüm iş emri atamalarını yapar veya yaptırır. İlgili iş emri atamaları saha ölçüm yetki belgeli kuruluşa,
ölçüm personeline ve/veya sisteme yapılabilir.
Saha ölçüm yetki belgesi müracaatı
MADDE 5- (1) Saha ölçüm yetki belgesi almak isteyen kuruluşlar, Kurum internet sitesinde
belirtilen belgeleri Kurumun belirlediği formatta ibraz etmek suretiyle saha ölçüm yetki belgesi almak
için Kuruma başvurur.
(2) Başvuru yapmak isteyen kuruluşların envanterinde bulunması gereken cihaz ve/veya cihaz
setleri, mobil telefonlar, donanım ve yazılımlara sahip test ve ölçüm sistemlerine ilişkin asgari bilgiler
Kurum internet sitesinde yayımlanır. Başvuru yapmak isteyen kuruluşların envanterinde asgari olarak
tüm mobil şebeke işletmecilerinin kapsama ve hizmet kalitesi seviyelerini aynı anda belirlemeye
yarayacak kıyaslama test düzeneği, tarayıcı cihaz ve güncel kategoriye sahip telefon seti bulunmalıdır.
Ayrıca mobil uygulama üzerinden hız testi yapmak üzere güncel mobil elektronik haberleşme
teknolojileri ile uyumlu telefon seti bulunmalıdır. Saha ölçüm yetki belgesini yenilemek isteyen
kuruluşlara ilişkin koşullar Kurum internet sitesinde yayımlanır.
(3) Kurum tarafından başvuruların uygun bulunması halinde beş yıl süre ile geçerli olan
saha ölçüm yetki belgesi düzenlenir.
(4) Saha ölçüm yetki belgesi verilen kuruluşların ayrıntılı listesi ve listedeki iptal ve değişiklik
bilgileri Kurum internet sitesinde yayımlanır.
(5) Kurumdan saha ölçüm yetki belgesi almayan kuruluşlar tarafından yapılan saha
ölçümleri geçersizdir.
(6) Saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen saha ölçümlerinde iş sağlığı
ve güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulur ve bu hükümler kapsamında gerekli tüm tedbirler
alınır.
Saha ölçümü yapacak personel
MADDE 6– (1) Saha ölçümleri, saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlarda çalışan; üniversitelerin
lisans ve önlisans programlarının elektrik, elektronik, bilgisayar, yazılım, donanım, kontrol,
otomasyon, mekatronik, telekomünikasyon, elektronik haberleşme, bilgi teknolojileri, bilişim
sistemleri, bilgi sistemleri, mobil teknolojiler, ağ teknolojileri, internet ve ağ teknolojileri, bilgi
güvenliği teknolojisi, sistem ve ağ yönetimi, enstrümantasyon, radyo ve televizyon teknolojisi, uydu
teknolojileri, endüstriyel otomasyon, bilgisayar programcılığı, siber güvenlik ve benzeri ilgili teknik
bölümlerinden mezun olan ve Kurum tarafından verilen saha ölçümü eğitimlerini tamamladıktan sonra
3 / 9
EK
yazılı ve uygulamalı sınavlardan ayrı ayrı olmak üzere 100 üzerinden en az 70 puan alarak başarılı
olan kişiler tarafından yapılır.
(2) Eğitime ilişkin ücret ile eğitim ve sınava ilişkin tüm hususlar Kurum tarafından belirlenir.
Kurum tarafından belirlenen eğitim ücreti her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında artırılır.
(3) Kurum tarafından verilen eğitim sonunda düzenlenen sınavlarda başarılı olanlara beş yıl
süre ile geçerli olan saha ölçüm sertifikası verilir. Sınav şartları, eğitim içerik ve takvimi ile saha ölçüm
sertifikası verilmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum internet sitesinde yayımlanır.
(4) Kurum personeli saha ölçümlerini yapma ve değerlendirme yetkisini haizdir. Kurum
personeli hariç saha ölçüm sertifikası alınmadan yapılan saha ölçümleri geçersiz kabul edilir.
Saha ölçüm yetki belgesi iptali
MADDE 7– (1) Bu Yönetmelikte belirtilen hususları ihlal eden saha ölçüm yetki belgesi almış
olan kuruluş, öncelikle uyarılır ve ihlalin düzeltilmesi için otuz gün süre verilir. Bu süre zarfında ihlal
giderilmezse yetkili kuruluşun saha ölçüm yetki belgesi iptal edilir.
(2) Saha Ölçüm Yetki Belgesini yenilemek isteyen kuruluşlar tarafından belgenin geçerlilik
süresi bitiminden en az otuz gün önce Kuruma yenileme müracaatı yapılır.
(3) Yurt içi veya yurt dışı terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti, iltisak ya da irtibatı olduğu
yetkili merciler tarafından tespit edilen kuruluşların saha ölçüm yetki belgesi bir daha verilmemek
üzere iptal edilir.
(4) Saha ölçüm yetki belgesinin verilmesi ve iptali Kurul tarafından yapılır.
Saha ölçüm sertifikası iptali
MADDE 8– (1) Bu Yönetmelikte ve ilgili mevzuatta belirtilen hususlara uygun ölçüm
yapmadığı durumda ölçüm personeli, öncelikle uyarılır ve ihlalin düzeltilmesi için otuz gün süre
verilir. Bu süre zarfında ihlal giderilmezse en az üç eğitim ve sınav dönemi boyunca sertifikası iptal
edilir ve ilgili personel sertifika almak için eğitimini tamamlayıp yeniden sınava girer. Yanlış ve/veya
yanıltıcı ölçüm raporu düzenlediği tespit edilen personelin saha ölçüm sertifikası Kurum tarafından bir
daha verilmemek üzere iptal edilir.
(2) Yurt içi veya yurt dışı terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti, iltisak ya da irtibatı olduğu
yetkili merciler tarafından tespit edilenlerin saha ölçüm sertifikası Kurum tarafından bir daha
verilmemek üzere iptal edilir.
Saha ölçümlerinde kullanılacak sistem ve teknik özellikleri
MADDE 9– (1) Saha ölçümlerinde:
a) ITU ve ETSI standart ve usulleri ile güncel hizmet kalitesi parametreleri tanım ve metotlarına
uygun saha ölçümü ile raporlamasını yapabilecek, mobil şebeke teknolojisine ait veriler ile birlikte test
yapılan noktanın coğrafi konumunu ve test yapılma zamanını kaydedebilecek cihaz ve/veya cihaz
setleri, mobil telefonlar donanım ve yazılıma sahip ölçüm sistemleri kullanılır.
b) Test ölçüm sisteminin izin verdiği en güncel kategoriye sahip telefonlar kullanılır.
(2) Saha ölçümlerinde kapsama analizi için kullanılan cihazların kalibrasyonu ile ilgili;
a) Saha ölçümlerinde kullanılan mobil elektronik haberleşme şebekesi tarayıcı cihaz, birlikte
kullanılan anten, kablo ve varsa diğer ekipmanın iki yılda bir kalibrasyonu yaptırılır. Teknik
dokümanlarında önerilen kalibrasyon aralıkları iki yıldan daha kısa olan tarayıcı cihaz, birlikte
kullanılan anten, kablo ve varsa diğer ekipmanın söz konusu dokümanlarda önerilen kalibrasyon
aralıklarında kalibrasyonları yaptırılır.
4 / 9
EK
b) Kalibrasyon süresi devam etse dahi; ölçüm yeteneğini kaybetmiş, sağlam ve çalışır durumda
olmayan tarayıcı cihaz, birlikte kullanılan anten, kablo ve varsa diğer ekipman test ve ölçümlerde
kullanılamaz.
c) Kalibrasyon süresi biten veya kalibrasyon belgesi olmayan tarayıcı cihaz, birlikte kullanılan
anten, kablo ve varsa diğer ekipman ile yapılan test ve ölçümler geçerli kabul edilmez.
(3) Saha ölçümlerinde, mobil şebeke teknolojilerine ait kapsama analizi ölçümleri için
kullanılan tarayıcı cihazların özellikleri ile ilgili;
(a) Tarayıcı cihazlar, mobil şebeke işletmecilerinin kullandığı teknolojilere ait frekans, bant,
sinyal seviyesi, işletmeci bilgisi vb. asgari özellikleri aynı anda ölçebilme yeteneğine sahip olmalıdır.
(b) Tarayıcı cihazların anteni ülkemizde kullanılan ve kullanılması planlanan mobil elektronik
haberleşme şebekeleri frekans bantlarını içermelidir.
(4) Saha ölçüm faaliyetinin herhangi bir nedenle kesilmesi durumunda test ölçüm sisteminin
ölçümü kaldığı yerden başlatabilmesi ve/veya o ana kadar yapılan ölçümü kaydedebilme özelliği
olmalıdır. Test ölçümlerinde kullanılan cihaz, donanım ve mobil telefonlar için sistem/ürün üreticisinin
yazılım güncelleme bakım/onarım desteği olmalıdır. Yazılım güncelleme bakım/onarım desteği
verilmeyen sistemler ile saha ölçümü yapılamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Saha Ölçümleri, Kapsamı ve İlgili Ölçütlerin Hesaplanması, Raporlama
Saha ölçümleri ve kapsamı
MADDE 10– (1) Saha ölçümleri ITU ve ETSI standartları, tavsiye kararları, usulleri ve güncel
hizmet kalitesi parametreleri tanım ve metotlarına uygun yapılır.
(2) Hizmet kalitesi ve kapsama ölçütlerine ilişkin saha ölçümlerinde Kurum mevzuatına uyulur.
(3) OKD ölçütü için saha ölçümlerinde mobil telefondan mobil telefona arama yapılır.
(4) Ses ve veri ölçütlerine ilişkin saha ölçümlerinde, arama için ayrı veri için ayrı mobil
telefonlar eş zamanlı olarak kullanılır.
(5) Saha ölçümlerinde, mobil elektronik haberleşme şebeke teknolojilerine ait hizmet kalitesi
ve kapsama analizine ilişkin ölçümler aynı anda başlatılır.
(6) Saha ölçümlerinde, mobil elektronik haberleşme şebeke teknolojilerine ait kapsama analizi
ölçümleri tarayıcı cihazlar kullanılarak yapılır. Tarayıcı cihaz ile birlikte kullanılan anten aracın
üzerine monte edilmiş olmalıdır.
(7) Saha ölçümleri durağan ve/veya hareketli olarak yapılabilecek olup, hareket halindeki saha
ölçümlerinde, trafik kuralları ve yol koşulları nedeniyle aksine bir zorunluluk olmadıkça araç hızı şehir
içi için ortalama 20-50 km/saat, şehirler arası için ortalama 80-120 km/saat olacaktır. Araçlarda araç
takip sistemi bulunacaktır. Araç takip sisteminin çevrimiçi arayüzünden aracın hareketleri ve hız
bilgileri Kurum tarafından takip edilebilecektir. Ayrıca, saha test ölçüm yetki belgeli kuruluş
tarafından ölçüme dair araç takip sistemindeki hız bilgileri ve araç hareketleri kayıt altına alınacak
olup bu kayıtlar 1 yıl boyunca saklanacak ve talep edilmesi halinde Kurum ile paylaşılacaktır.
(8) Herhangi bir güzergâh belirtilmeyen sahalarda; saha ölçümleri trafik, yol, olumsuz hava
koşulları ve coğrafi zorunluluk vb. halleri hariç olmak üzere tüm bulvar, ana cadde, cadde, sokak
ve/veya yolları içerecek şekilde yapılır. Kurum gerekli gördüğü hallerde saha ölçümlerinin
tekrarlanmasını isteyebilir.
(9) Saha ölçümleri gerçekleştirilirken saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde ve mülkiyeti kendisine ait yerleşik sunucuları kullanır.
5 / 9
EK
(10) Saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar tarafından yapılan saha ölçüm sonuçları ile Kurumun
yaptığı ve/veya yaptırdığı saha ölçümleri arasında farklılık gözlenmesi halinde Kurum tarafından
yapılan ve/veya yaptırılan saha ölçüm sonuçları esas alınır.
(11) Herhangi bir yerleşim yeri, ören yeri, organize sanayi bölgesi, tünel, yol, demiryolu gibi her
türlü yerde kapsama ve/veya hizmet kalitesinin yeterliliğine dair Kurum değerlendirmesi esastır.
(12) Kurum gerekli görmesi halinde ülke genelinde saha ölçümleri yapar ve/veya yaptırır ve
gerekli gördüğü hallerde bu saha ölçüm sonuçlarını belirlediği sistem, format ve yöntem üzerinden
yayımlar.
(13) Kurum, saha ölçüm ve/veya kitle kaynak ölçüm sonuçlarının kapsama ve/veya hizmet
kalitesine dair yapılan bildirimlerle uyuşmaması ve mevzuattaki limit değerlerin ihlal edildiğinin
tespiti halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliğinin ilgili maddesi
uygulanır. Ayrıca, Kurum tarafından hizmetin iyileştirilmesi için mobil şebeke işletmecisine bir ay
süre verilir. İşletmeci gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra on iş günü içinde saha ölçümü yaptırır
ve ölçüm sonuçlarını Kurumun belirlediği süreç, yöntem ve format üzerinden bildirir.
Saha ölçüm sonuçlarının analiz edilmesi ve raporlanması
MADDE 11- (1) Kıyaslama (benchmark) saha ölçümleri ve raporlamasında aşağıda belirtilen
hususlara uyulur:
(a) Saha ölçümleri, ITU ve ETSI tarafından çıkarılan mobil şebeke hizmet kalitesi kıyaslama
testi ve puanlaması ile ilgili güncel versiyonlu dokümana dayanılarak yapılır.
(b) Kıyaslama saha ölçümlerinde her bir mobil şebeke işletmecisi için kıyaslama yapabilmeye
imkân tanıyan, aynı anda test ve ölçüm yapabilen cihaz ve/veya cihaz setleri, mobil telefonlar, donanım
ve yazılımlara sahip test ve ölçüm sistemleri kullanılır.
(c) Herhangi bir ortamda yayımlanmak üzere yapılan kıyaslama saha ölçümleri için test
yapılacak alanlar, ölçüm yöntemleri, hizmet kalitesi ölçütlerinin seçimi ve puan ağırlıklandırılması ile
ilgili değerlendirme kriterleri vb. hususları Kurum belirler. Mobil şebeke işletmecileri, kıyaslama saha
ölçümleri sonucuna göre yapılacak raporlamada en yüksek puandan düşük puana doğru sıralanır.
(ç) Saha ölçümleri Kurumun belirlediği sistem, format ve yöntem üzerinden Kuruma bildirilir.
(2) Saha ölçümlerinde arama yapılırken kullanılan mobil telefonların bulunduğu konum (araç
içinden araç içine veya araç içinden sabit bir konuma gibi) bilgisi detaylı olarak raporlamada belirtilir.
(3) OKD ölçütü, saha ölçümleri sonucunda aranan ve arayan taraf için elde edilen OKD ölçütü
sonuçlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır. OKD ölçütüne ilişkin saha ölçümlerinde Kurum
tarafından aksi belirtilmedikçe güncel (POLQA/POLQA WB, vb.) ITU-T P.86x’de belirtilen algoritma
kullanılır.
(4) Veri aktarım hızı ölçütlerine ilişkin saha ölçümlerinde FTP ve/veya HTTP(S) protokolü
veya bu protokollerin belirlenmiş güncel versiyonu kullanılır.
(5) Kurumun taraf olduğu sözleşme, protokol ve Kurum tarafından verilen kullanım hakkı yetki
belgelerindeki yükümlülükler için yapılan saha ölçümlerinde FTP ve/veya HTTP(S) veri aktarım hızı
ölçütleri hesaplamasında asgari aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
a) Tüm başarılı indirme işlemlerinin en hızlı %95’inin aritmetik ortalaması alınarak ortalama
veri indirme hızı belirlenir.
b) Tüm başarılı gönderme işlemlerinin en hızlı %95’inin aritmetik ortalaması alınarak ortalama
veri gönderme hızı belirlenir.
c) Tüm başarılı oturumların en hızlıdan en yavaşa doğru sıralanan saha testi değerlerinin
%95’inci sırasındaki başarılı indirme hızı (%95’ inci sıra = Hızlıdan yavaşa doğru sıralanan başarılı
oturum sayısı x 0,95) alınarak asgari veri indirme hızı belirlenir.
6 / 9
EK
(6) HTTP (S) protokolü kullanılarak yapılacak internet sitesi gezinme (browsing) saha
ölçümlerinde ETSI Kepler internet sitesi veya Kurumun belirleyeceği güncel sayfa kullanılır.
(7) Başarısız erişim oranı FTP ve/veya HTTP (S) ölçütünün hesaplanmasında, erişim
teşebbüsünü müteakip herhangi bir veri paketinin alınamadığı tüm başarısız erişim teşebbüsü sayısının
tüm erişim teşebbüsü sayısına oranı kullanılır ve Kuruma bildirilir.
(8) Başarısız veri indirme oranı FTP ve/veya HTTP (S) ölçütünün hesaplanmasında, internet
sitesi içeriğinin başarılı bir şekilde görüntülenmesi için indirme işlemi başlatılan ancak
tamamlanamayan indirme sayısının başarılı olarak başlatılan toplam indirme sayısına oranı kullanılır
ve Kuruma bildirilir.
(9) Mobil şebeke teknolojilerine ait kapsama analizi ölçümlerinde tarayıcı cihazlar
kullanılarak yapılan kapsama analizi ölçütüne ilişkin saha ölçümlerinde aşağıda belirtilen hususlara
uyulur:
(a) Mobil şebeke işletmecilerinin kullandığı teknolojilere ait frekans, bant, sinyal kalitesi,
işletmeci bilgisi gibi değerler için harita üzerinde sinyal seviyesi aralıklarına göre renklendirilmiş kare
alanlar olacak şekilde tarayıcı ile kapsama analiz ölçümleri yapılır.
(b) Kapsama analizi yapılan yerler için harita üzerinde asgari olarak 20mx20m olacak şekilde
ölçüm yapılır. Kurum sinyal seviyesi renklendirme aralığını ve metrekare cinsinden renklendirme alan
ölçeklendirmesini belirleyerek ihtiyaca göre değiştirir.
(10) Saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar tarafından ölçüm yapılan güzergahta elde edilen analiz
edilmemiş tüm ham veriler, ölçüm raporları ile birlikte Kuruma iletilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kitle Kaynak Veri Sağlayıcıları ve Kitle Kaynak Verilerine İlişkin Hususlar
Kitle kaynak veri sağlayıcıları
MADDE 12- (1) Kitle kaynak veri sağlayıcıları aşağıdaki hususları yerine getirmekle
yükümlüdür:
a) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde faaliyette bulunmak isteyen kitle kaynak veri
sağlayıcıları Kuruma taahhütname sunmakla yükümlüdür.
b) Kitle kaynak veri sağlayıcıları kapsama ve hizmet kalitesi verisi topladığına dair resmi
faaliyet beyanı ve Kuruma raporlama yapacağını, belirlenen yükümlülüklere uyacağını ve Kurumun
belirlediği denetim süreçlerine riayet edeceğini taahhüt eden ve Kurum internet sitesinde yayımlanan
belgeler ile Kuruma başvurur.
c) Kitle kaynak veri sağlayıcıları Kurum tarafından belirlenen periyot, format, ölçeklendirme
ve süreçlere uygun olarak, ölçüm ve diğer ilgili verileri, toplanan verilerin analizi ve sonuçlarını,
kullanılan metodoloji ve süreçlerin detaylı açıklamasını, veri toplama sırasında karşılaşılan sorunlar
ve bunlara yönelik alınan önlemleri, sunulan hizmete dair kullanıcılardan toplanan şikayetlere ilişkin
bilgiler ile Kurum tarafından talep edilen diğer verileri içeren raporları Kuruma sunar.
(2) Kitle kaynak veri sağlayıcıları Türkiye’den elde ettikleri verilerin işlenmesi, saklanması ve
paylaşımı konularında kişisel verilerin korunmasına ilişkin mer’i mevzuata uymak zorundadır.
(3) Kitle kaynak veri sağlayıcıları sistem erişim yükümlülüğü kapsamında hesap verebilirlik
ilkesine uygun şekilde hareket etmek, bu Yönetmeliğin uygulanmasında şeffaflığı sağlamak ve gerekli
tüm bilgi ve belgeleri Kurum tarafından istenildiği zaman vermekle yükümlüdür.
(4) Tüm ölçüm verileri, uluslararası normlara ve Kurumun belirlediği ek düzenlemelere uygun
olarak anonimleştirilmiş şekilde işlenmelidir.
(5) Anonimleştirme işlemi, ITU-T, ETSI ve ISO/IEC tarafından belirlenen standartlara uygun
teknik yöntemlerle yapılmalıdır.
7 / 9
EK
(6) Kitle kaynak veri sağlayıcıları, gerçekleştirdikleri ölçüm faaliyetlerinde ve metodolojile-
rinde ITU, ETSI ve ISO/IEC tarafından hizmet kalitesi ölçümüne ilişkin yayımlanmış tavsiye kararla-
rına ve standartlara uymakla yükümlüdür. Kurum, gerektiğinde güncel uluslararası standartların ve
tavsiyelerin yanı sıra ek düzenlemeleri belirleyebilir.
(7) Kurum, bu madde kapsamında yer alan verilerin yayımlanması, paylaşılması, işlenmesi,
saklanması, dağıtımı ve paylaşılacak taraflarla ilgili gerekli gördüğü hallerde sınırlama getirebilir.
(8) Kurum, bu madde kapsamında gerekli gördüğü verileri kamuoyu ile paylaşabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ölçüm Verileri İle İlgili Hususlar ve İdari Yaptırımlar
Saha ölçümleri ve kitle kaynak verilerine ilişkin hususlar
MADDE 13- (1) Mobil şebeke işletmecileri, Kurum tarafından belirlenecek, mobil şebeke
işletmecisi başına yıllık toplam 5000 (beşbin) adeti geçmeyecek yerde saha ölçümlerini yaptırır.
Kurum ölçüm yerlerini kısmi veya toplu olarak resmi yazı/e-posta yoluyla gönderebilir. Kurum
tarafından aksi belirtilmediği sürece bu fıkra kapsamında yapılan saha ölçümlerinin kıyaslama saha
ölçümleri olması ve kıyaslama saha ölçümlerinin doğrudan Kuruma iletilmesi esastır. Mobil şebeke
işletmecileri sadece kendi şebekesine ait ölçüm sonuçlarını saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlardan alır.
(2) Kurum re’sen veya şikâyet durumunda noktasal, bölgesel veya ülke genelinde gerekli
gördüğü yerleşim yerleri, yol, tünel ve demiryolu gibi yerler için mobil şebekelerin hizmet verip
vermediğinin tespiti amacıyla saha test ölçümleri yapabilir ve/veya saha test ölçüm yetki belgeli
kuruluşlardan Kurumca belirlenen saha ölçüm ücretlerini geçmemek üzere mer’i mevzuatta belirlenen
yöntemlerle ölçüm hizmeti satın alabilir.
(3) Saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar, ölçüm sonuçlarını, iş emrinin kendilerine iletilmesini
müteakip en geç on iş günü içinde Kuruma iletir.
(4) Kurum bu maddenin birinci fıkrasında yer alan gerekli gördüğü veriyi kamuoyu ile
paylaşabilir veya mobil şebeke işletmecilerinden kamuoyu ile paylaşmasını isteyebilir. Kamuoyu ile
paylaşılacak verinin formatı Kurum tarafından belirlenir.
(5) Mobil şebeke işletmecileri Kuruma; Kurumun belirlediği sistem, format, ölçeklendirme,
takvim ve yöntem üzerinden elektronik haberleşme hizmeti ile ilgili kitle kaynak verisi sunmakla
yükümlüdür. Kuruma taahhütname sunmayan kitle kaynak veri sağlayıcılarından alınarak yapılan
işletmeci bildirimleri geçersizdir.
(6) Saha ölçümlerinin kapsama ve hizmet kalitesi verileriyle (sunulan hizmete dair yapılan bil-
dirim/raporlarla) uyuşmaması durumunda mobil şebeke işletmecilerinden söz konusu yerlere ait bildi-
rimleri ve bu veri herhangi bir yerde yayımlanmış ise yayımlanan veriyi güncellemeleri ve bir ay içinde
Kuruma göndermeleri istenir.
(7) Kitle kaynak verilerinin kapsama ve hizmet kalitesi verileriyle (sunulan hizmete dair yapı-
lan bildirim/raporlarla) uyuşmaması durumunda mobil şebeke işletmecilerinden söz konusu yerlere ait
bildirimleri ve bu veri herhangi bir yerde yayımlanmış ise yayımlanan veriyi güncellemeleri ve bir ay
içinde Kuruma göndermeleri istenir.
(8) Kitle kaynak verilerinin saha ölçümleri ve/veya kapsama ve hizmet kalitesi bildirimleriyle
karşılaştırılmasına dair yöntem mobil şebeke işletmecilerinin de görüşleri dikkate alınarak Kurum
tarafından belirlenir.
(9) Mobil şebeke işletmecileri, kitle kaynak verilerine dair kişisel verilerin korunmasına ilişkin
mer’i mevzuatta yer alan tüm tedbirleri alır.
8 / 9
EK
Verilerin saklanması
MADDE 14- (1) Kitle kaynak verileri ile bu Yönetmelik kapsamında yapılan tüm saha
ölçümlerine ilişkin veri ve ilgili kayıtlar raporlama tarihlerinden itibaren en az iki yıl süreyle saklanır.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan tüm ölçümlere ait bilgi ve veriler Türkiye Cumhuriyeti
sınırları dışına çıkarılamaz ve saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar tarafından kıyaslama test seti ile
sahada elde edilen saha ölçüm sonuçları ilgili mobil şebeke işletmecisi ve Kurum dışında üçüncü
taraflarla paylaşılamaz. Saha ölçüm sonuçları Kurumun bilgisi ve izni dışında hiçbir ortamda
yayımlanamaz.
İdari yaptırımlar
MADDE 15 – (1) Kurum ve/veya saha ölçüm yetki belgeli kuruluşlar tarafından yapılan ölçüm-
ler sonucunda Kurum'un kapsama ve hizmet kalitesi ölçütlerine ilişkin ilgili mevzuatına uyulmadığının
tespiti halinde mobil şebeke işletmecisi ilgili yerler için kapsama ve hizmet kalitesi yükümlülüğünü
yerine getirmemiş kabul edilir ve 15/2/2014 tarihli ve 28914 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği ve ilgili diğer
mevzuat uyarınca idari para cezası veya diğer yaptırımlar ile tedbirler uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin 1 nci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci, 6 ncı ve 7 inci fıkrasına
uyulmadığı takdirde saha ölçüm yetki belgeli kuruluş için saha ölçüm yetki belgesi ücretinin yirmi
katına kadar; mobil şebeke işletmecileri için bir önceki takvim yılının net satışlarının binde ikisine (%
0,2) kadar idari yaptırım uygulanır. Aynı yerde Kurum tarafından kapsama ve/veya hizmet kalitesinin
sağlanamadığının idari para cezası uygulanmasını müteakip üç yıl içerisinde bir kez daha tespit
edilmesi halinde 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu 60 ıncı maddesinde
belirtilen üst sınırı geçmemek kaydıyla bir önceki idari yaptırım tutarının iki katı kadar idari para cezası
uygulanır.
(3) Bu Yönetmeliğin diğer maddelerine uyulmaması durumunda saha ölçüm yetki belgeli
kuruluş için saha ölçüm yetki belgesi ücretinin yirmi katına kadar; mobil şebeke işletmecileri için bir
önceki takvim yılının net satışlarının binde ikisine (% 0,2) kadar idari yaptırım uygulanır.
Diğer hususlar
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Halihazırda bu Yönetmelik kapsamındaki saha ölçüm sistemlerine sahip
olan ve mobil şebeke işletmecilerine saha ölçüm hizmeti sunan kuruluşlar saha ölçüm yetki belgesi
almak üzere bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren sekiz ay içinde Kuruma başvurmaları
zorunludur.
(2) Kurum tarafından saha ölçüm sertifikası verilmesine ilişkin ilk eğitim ve sınav Yönetmeliğin
yayım tarihinden itibaren altı ay içinde tamamlanır.
(3) Halihazırda bu Yönetmelik kapsamında kitle kaynak veri sağlayıcıları bu Yönetmeliğin
yayım tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma taahhüt vermek zorundadır.
(4) Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesi kapsamında yapılacak bildirimler, Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten sonraki ilk bildirim döneminde başlar.
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Mobil şebeke işletmecileri farklı kaynaklardan temin ettiği veya
kendisinin geliştirmiş olduğu veya yaptırdığı mobil uygulamalardan elde ettiği kitle kaynak verilerini
bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde Kurumun belirlediği sistem, yöntem ve
format üzerinden Kuruma iletir.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Kurul Başkanı yürütür.
9 / 9
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.